Buitenmuseum

Buitenmuseum

Het Afrika Museum beschikt over een park waarvan de invulling intrinsiek deel uitmaakte van de tentoonstellingsthema’s die in het Binnenmuseum werden aangesneden. Voor de semi-permanente exposities in Binnen- en Buitenmuseum werd nadrukkelijk gekozen voor ‘pan-menselijke’ thema’s. In 2014 kwam hieraan een einde. Het Buitenmuseum raakte in verval door achterstallig onderhoud.

Niettegenstaande het feit dat recentelijk veel kritiek geuit is op de woonerven (variërend van uitspraken dat het gaat om ‘primitieve’ woningen tot “niemand in Afrika woont nog zo”) hecht ook het nieuwe Afrika Museum aan het voortbestaan van deze historische bouwvormen. Immers, hier werd de relatie tussen de mens en zijn gebouwde omgeving nader uitgelegd aan de hand van een aantal (op ware grootte nagebouwde) woonvormen afkomstig uit diverse regio’s van het Afrikaanse continent. Met de presentatie van deze inheemse architectuur sloot het museum aan bij de zo gewenste speerpunten in het beleid, waarin het ‘op de kaart zetten’ van uiteenlopende Afrikaanse (artistieke) uitdrukkingsvormen nadrukkelijk wordt beoogd. Inheemse bouwvormen krijgen in de westerse architectuurgeschiedenis (nog) niet de aandacht die zij verdienen. Integendeel, omdat velen onder ons het concept architectuur (bewust of onbewust) vanuit een westers perspectief interpreteren, wordt een term als ‘primitief’ helaas nog te vaak en te makkelijk gebezigd waar het gaat om Afrikaanse woonvormen en bouwstijlen. Wereldwijd hebben erfgoedinstellingen reeds een pleidooi gehouden voor het behoud van inheemse bouwkennis en vakmanschap als belangrijke aspecten van het immaterieel erfgoed, zoals dat ook geldt voor verhalen, sprookjes en mythen, muziek en vieringen, maar ook de kennis van jacht- en weeftechnieken of het pottenbakken.

Van belang is ook dat de traditionele woonvormen de context vormden waarbinnen de traditionele Afrikaanse collectie gebruiks- en cultusobjecten ooit hun functie hebben gehad. Een bijzondere toegevoegde waarde van het Buitenmuseum was bovendien dat de woonerven konden functioneren als levensecht decor voor vele andere culturele uitingen die onder dezelfde noemer van  immaterieel erfgoed gerangschikt worden, zoals muziek, zang, dans, toneel/theater.

Zoals eerder vermeld is de conditie van het Buitenmuseum op dit moment problematisch. Omvangrijke restauratiewerkzaamheden zijn noodzakelijk, mogelijk zal zelfs complete herbouw van onderdelen noodzakelijk zijn. Het Afrika Museum zal zich in de komende jaren bezinnen op de toekomst van het Buitenmuseum, omdat een volledige openstelling van het park aanzienlijke kosten met zich meebrengt.