Buitenmuseum

Afrika Museum: binnen én buiten

In het buitenmuseum krijgt het thema ‘Architectuur’ een vervolg in de Afrikaanse dorpen en woonerven.

Wandel over een erf uit Ghana, door een dorp van de Dogon uit Mali, ontdekt de ‘mongulu’s’ van de Baka-pygmeeën uit Cameroun en de paalwoningen uit Benin. Ook zuidelijk Afrika is vertegenwoordigd met een woonerf uit Lesotho. De groenten op de kleine akkers en de inrichting van de huizen (afhankelijk van het seizoen wel / niet ingericht) zorgen voor een echte Afrikaanse sfeer.

Benin

Op het water staan twee paalwoningen zoals die gebouwd worden in Ganvié, een dorp aan de zuidkust van Benin. Het materiaal dat voor deze woningen is gebruikt, is afkomstig uit Benin. De linker woning dient hier als informatieruimte, de rechter is zo authentiek mogelijk ingericht als woning voor een man met zijn vrouw(en) en kinderen. Het dorp Ganvié, dat midden op een zoutwatermeer is gebouwd, mag met recht een watergemeenschap genoemd worden. In dit dorp wonen ruim 10.000 mensen. Ze behoren tot het volk van de Toffinou, ‘mensen gedragen door het water’.


Kameroen

De Baka zijn een volk van jagers en verzamelaars, die leven in het tropisch regenwoud. Om in hun levensonderhoud te voorzien, verzamelen de Baka eetbare knollen, paddestoelen, bladeren, noten, rupsen en vruchten. Ook jagen zij op wild. Veel van deze bosproducten ruilen zij met naburige volken tegen messen, kookgerei en landbouwgewassen, zoals maniok- en makaboknollen en bananen.

Door de kap van het tropisch regenwoud wordt het leefgebied van de Baka bedreigd. Zij moeten het bos verlaten en een nieuw bestaan opbouwen. Daardoor raken zij ontworteld en verliezen steeds meer hun identiteit. In het Binnenmuseum is de tentoonstelling 'Zij zien door de bomen het bos' te zien waarin wordt ingegaan op de gevolgen van de houtkap voor de Baka-pygmeeën.


Ghana

Het eerste woonerf op de route is een nagebouwd Kusasi-woonerf. Het originele woonerf staat in Tempane, een dorp in het uiterste noordoosten van Ghana. Het volk van de Kusasi heeft hier zijn woongebied. Het belangrijkste middel van bestaan is de landbouw. Er is naar gestreefd de werkelijkheid zoveel mogelijk recht te doen. Naast traditionele elementen als bijvoorbeeld ronde woningen zonder deur, zijn er ook Europese invloeden aan te treffen, zoals huisdeuren, meubilair, radio's en fietsen. Aanpassingen zijn wel nodig geweest met betrekking tot bouwmaterialen en omvang van het erf.


Lesotho

De dorpen van de Basotho verschillen in grootte. Sommige bestaan slechts uit een familie, andere tellen er vier- of vijfhonderd. De keuze van de plek wordt bepaald door praktische omstandigheden. Was vroeger de beste plaats een gemakkelijk te verdedigen heuvel, tegenwoordig worden de meeste dorpen gebouwd op natuurlijke terrassen, een eindje van de akkers in de vallei en van de weidegronden op de heuveltoppen. Zo liggen de dorpen 's winters beschut en in de zomer is het niet te heet. De dorpen zijn permanent en vele bestaan al langer dan 150 jaar.


Mali

De Dogon wonen in een gebied dat bekend staat als het plateau Bandiagara, een steile rotswand midden in een landschap van uitgestrekte zandvlakten. De dichte bebouwing met een wirwar van steegjes tegen de rotswand doet denken aan verborgen vestingen. Vanuit de verte zijn de dorpen nauwelijks te onderscheiden. De Dogon zijn in de 14e eeuw naar hun huidige woongebied getrokken om een veilig heenkomen te vinden tegen vijandelijke volken. Vandaar de noodzaak om de dorpen als een vesting te bouwen.